рдЗрд╕ рд╕ाрд▓ рдмाрдЬ़ाрд░ рдоें рдЬिрддрдиे рдЬाрдоुрди рджिрдЦाрдИ рджे рд░рд╣े рд╣ैं, рдЙрддрдиे рдоैंрдиे рдкिрдЫрд▓े рджो рджрд╢рдХों рдоें рдХрднी рдирд╣ीं рджेрдЦे। рдЬाрдоुрди рдХे рдЕрдХ्рд╖рд░рд╢ः рдвेрд░ рд▓рдЧ рд░рд╣े рд╣ैं (рдиीрдЪे рдЧिрд░ рд░рд╣े рд╣ैं)। рдЬिрди рдкेрдб़ों рдкрд░ рдкिрдЫрд▓े рд╕ाрд▓ рдЗрдХ्рдХा-рджुрдХ्рдХा рдлрд▓ рдЖрдП рдеे, рд╡े рдкेрдб़ рднी рдЗрд╕ рдмाрд░ рдЬाрдоुрди рд╕े рдкрдЯे рдкрдб़े рд╣ैं। рдЬрд╣ाँ рдлрд▓ рдЖрдП рдеे, рд╡рд╣ाँ рдЕрдм рдЙрди рдХा рдЕंрдмाрд░ рд▓рдЧрдиा рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै। рдЖрдЦिрд░ рдпрд╣ рд╕рдм рдХ्рдпा рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै? рд╣рдоाрд░ी рджाрджी/рдиाрдиी рд╣рдоेрд╢ा рдХрд╣рддी рдеीं рдХि, "рдЬिрд╕ рдЧрд░्рдоिрдпों рдоें рдЬाрдоुрди рдХे рдРрд╕े рдвेрд░ рд▓рдЧрддे рд╣ैं, рдЙрд╕ рд╕ाрд▓ рд╕ूрдЦा рдкрдб़рддा рд╣ै।" рдмुрдЬुрд░्рдЧों рдХा рдпрд╣ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдЬ्рдЮाрди рд╡рдирд╕्рдкрддि рд╡िрдЬ्рдЮाрди (Botany) рдХे рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╕े рдмिрд▓्рдХुрд▓ рд╕рд╣ी рдФрд░ рд╕рдЯीрдХ рд╣ै। рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдоें рдЗрд╕ рджिрд▓рдЪрд╕्рдк рдФрд░ рдЙрддрдиी рд╣ी рдЪौंрдХाрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो "рдоाрд╕्рдЯिंрдЧ" (Masting) рдпा "рд╕्рдЯ्рд░ेрд╕ рдл्рд░ूрдЯिंрдЧ" (Stress Fruiting) рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдкेрдб़ों рдж्рд╡ाрд░ा рдЦुрдж рдХो рдЦрдд्рдо рдХрд░рдХे рдЬ्рдпाрджा рд╕े рдЬ्рдпाрджा рдлрд▓ рджेрдиे рдХे рдЗрд╕ рдЖрдЦिрд░ी рдк्рд░рдпाрд╕ рдХो рдХрднी-рдХрднी "рд╕ुрд╕ाрдЗрдб рдл्рд░ूрдЯिंрдЧ" (Suicide Fruiting) рдпा "рдмंрдкрд░ рдХ्рд░ॉрдк" рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЕрд╕рд▓ рдоें рдХ्рдпा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдкीрдЫे рдХा рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХ्рдпा рдХрд╣рддा рд╣ै, рдЖрдЗрдП рдЗрд╕े рдЖрд╕ाрди рднाрд╖ा рдоें рд╕рдордЭрддे рд╣ैं: рез. 'рд╕рд░्рд╡ाрдЗрд╡рд▓ рдЗंрд╕्рдЯिंрдХ्рдЯ' (рдЕрд╕्рддि...
рдоोрд╣рдирджाрд╕ рдХрд░рдордЪंрдж рдЧांрдзी рдЬिрди्рд╣े рд╣рдо рд╕рднी рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рдХे рдиाрдо рд╕े рднी рдЬाрдирддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдПрдХ рдиाрдо рднाрд░рддीрдп рд╕्рд╡ंрдд्рд░рддा рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо рдПрд╡ं рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдПрдХ рдкूрд░े рдпुрдЧ рдХो рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдЧांрдзीрдЬी рдХी рдЕрд╣िंрд╕ा, рдЙрдирдХा рдЕрдкрдиी рдмाрдд рдордирд╡ाрдиे рдХा рдиिрд░ाрд▓ा рдвंрдЧ, рдПрд╡ं рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдХे рд╕ाрде рдЙрдирдХी рдмाрддрдЪीрдд рдХрд░рдиे рдХा рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рддрд░ीрдХा рдЙрди्рд╣ें рдЙрдирдХे рд╕ाрде рдХे рдЕрди्рдп рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ो рд╕े рдХрд╣ीं рдЖрдЧे рдЦрдб़ा рдХрд░рддा рд╣ै। рдЧांрдзी рдЬी рдХा рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдЗрддрдиा рдЧрд╣рд░ा рдк्рд░рднाрд╡ рдеा рдХी рдЖрдо рднाрд░рддीрдп рдЬрдирдоाрдирд╕ рдЬो рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдХे рдЕрдд्рдпाрдЪाрд░ों рд╕े рдд्рд░рд╕्рдд рд╣ो рдЪुрдХा рдеा, рдЬрд╣ां рд╕ाрдзाрд░рдг рдоाрдирд╕िрдХрддा рдХे рд▓ोрдЧ рд╣िंрд╕ा рдХे рдмрджрд▓े рд╣िंрд╕ा рдХो рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рджेрддे рд╣ैं। рд╡рд╣ी рдЧांрдзी рдЬी рдХे рдХрд╣рдиे рдоाрдд्рд░ рд╕े рдЕрд╣िंрд╕ा рдХे рдкрде рдкрд░ рдЪрд▓ рд░рд╣े рдеे। рдЧांрдзीрдЬी рдХे рдЖंрджोрд▓рдиों рдиे рдПрдХ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рднाрд░рдд рдХो рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рдХिрдпा рдПрд╡ं рддाрдд्рдХाрд▓िрдХ рд╕рдоाрдЬ рдХो рдпрд╣ рдмрддा рджिрдпा рдХि рдХ्рд░ांрддि рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХेрд╡рд▓ рд░рдХ्рддрдкाрдд рдХрд░рдиा рдирд╣ीं рд╣ोрддा। рдХ्рд░ांрддि рдЪुрдкрдЪाрдк рд╡िрд░ोрдз рдХрд░рдХे рднी рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै। рдРрд╕े рдорд╣ाрди рд╡िрдЪाрд░ों рд╡ाрд▓े, рдРрд╕े рдорд╣ाрди рдЖрджрд░्рд╢ों рд╡ाрд▓े рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рдХो 30 рдЬрдирд╡рд░ी 1948 рдоें рд╣рдд्рдпा рдХрд░рдХे рдоाрд░ рдбाрд▓ा рдЧрдпा। рд▓ेрдХिрди Gandhiji рдХी рд╣рдд्рдпा рдХрд░рдиे рдХे рдХ्рдпा рдХाрд░рдг рд░рд╣े рд╣ोंрдЧे? рдХ्рдпा рдЧांрдзी рдЬी рдХी рд╣рдд्рдпा рдХेрд╡рд▓ рдЗрд╕ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े...